İnşaatta girdi maliyetleri arttı, nakit akışı problemleri yaşanıyor

Türkiye’nin en esaslı sivil toplum örgütlerinden Türkiye Müteahhitler Birliği, Nisan 2021 İnşaat Dalı Analizi’ni yayımladı. İnşaat kesimindeki girdi maliyetlerinin arttığına dikkat çekilen raporda, “İnşaat kesiminde önemli finansal ve operasyonel meseleler yaşanmaktadır. Bu sıkıntılar devamında kesimin çok sayıda alt kesimle ilgisi kapsamında iktisadın genelinde nakit muhtaçlığını artırarak kısa vadede kıymetli nakit akışı problemlerine sebep olmaktadır” denildi.

Türkiye’nin en esaslı sivil toplum örgütlerinden Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), iktisat etrafları ve bölüm tarafından ilgiyle takip edilen Nisan 2021 İnşaat Kesimi Tahlili Raporu’nu yayınladı. “Salgında Ortak Dert; Ekonomi” başlıklı tahlilde, global ve ulusal iktisat ile inşaat bölümüne ait datalar kapsamlı biçimde değerlendirildi.

Emtia fiyatları ve döviz kurlarında yaşanan yükseliş ile birlikte bölümde girdi maliyetlerinde görülen yüksek artışların önemli sorun olmayı sürdürdüğüne değinilen raporda, TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi’nin yıllık bazda Ocak’ta 27,8 ve Şubat’ta da 27,6 arttığına dikkat çekildi. İnşaat bölümünde piyasa koşullarındaki süratli değişim, kurdaki dalgalanmalar, salgın ve salgın önlemleri nedeniyle çalışma şartlarının değişmesi, iş programlarındaki aksamalar nedeniyle önemli finansal ve operasyonel problemler yaşandığı anlatılan raporda, “Bu sıkıntılar devamında kesimin çok sayıda alt bölümle bağı kapsamında iktisadın genelinde nakit muhtaçlığını artırarak kısa vadede kıymetli nakit akışı sıkıntılarına sebep olmaktadır” denildi.

Fiyat farkı ödemesi gereksinimi artarak devam ediyor

Mevcut tabloda, kamu projelerindeki maliyet artışlarının karşılanabilmesini teminen firmalara fiyat farkı ödemesi yahut kurala bağlı olmayan fesih hakkının tanınmasını içeren bir düzenleme muhtaçlığının artarak devam ettiği vurgulanırken, “Ayrıca son olarak, bölümün üzerindeki finansman yükünün hafifletilmesi konusunda bir gelişme beklenirken stopaj ve KDV tevkifat oranlarında yapılan artışlar firmalar üzerindeki baskıyı artırmıştır. Bu kapsamda dal üzerindeki vergi yükünün azaltılması büyük değer taşımaktadır. Kelam konusu meseleler paralelinde finansman/nakit akışı düşüncesi içerisinde kalan bölümde borçluluk oranlarında artış da sürmektedir. Ekim 2019’da başlayan ve büyük şirketlerin bankalara kredi borçlarının yine yapılandırılmasını içeren süreçte, yapılandırma 2020 yılında 25 milyar TL büyüklüğüne ulaşmıştır. Mevcut tabloda inşaat dalının problemli kredilerde başı çektiği izlenmektedir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bilgilerine nazaran; Ocak 2021 prestijiyle inşaat bölümünde kullanılan nakdi kredi toplamı bir yılda 20’den fazla artarak 300 milyar TL’ye ulaşmış, tıpkı periyotta tahsili gecikmiş kredi oranı ise 9 olarak kaydedilmiştir” sözlerine yer verildi.

Maliyetlerdeki artış, konut fiyatlarını da artırıyor

Raporda, geçen yıl konut fiyatlarında başlayan artışın, inşaat maliyetlerinde izlenen yükseliş paralelinde devam ettiği vurgulandı. Merkez Bankası tarafından kalite tesirinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek emeliyle hesaplanan Konut Fiyat Endeksi’nin (KFE) Ocak ayında aylık bazda 1,8, yıllık bazda da nominal olarak 30,4 artış kaydettiği hatırlatılan raporda, şöyle devam edildi: “2011 yılı başından bu yana açıklanan endeks data setinde böylelikle en süratli yıllık yükseliş yaşanmıştır. KFE gerçek olarak Ocak’ta 13,5 ve son olarak Şubat’ta 13,1 oranında artmıştır. Global emlak ajansı Knight Frank’in Küresel Konut Fiyat Endeksi’ne nazaran; Türkiye, konut fiyatlarında yıllık nominal artışta 56 ülke ortasında birinci sırada yer almıştır. “Markalı konut” olarak da isimlendirilenler için açıklanan REIDIN-GYODER Yeni Konut Fiyat Endeksi’nde konut fiyatları Şubat ayında aylık 0,2 ve yıllık 6,2 artış kaydetmiştir.”

Türkiye Müteahhitler Birliği’nin 2021 yılının birinci çeyreğini değerlendirdiği raporda genel iktisat ve bölüme ait özetle şu tespitlere yer verildi:

KONUT İÇİN KREDİ KAMPANYALARI DÜZENLENMESİ KIYMETLİ: Konut satışlarında Mart ayı dataları aylık artışla birlikte yıllık bazda da kısmi artışı (111 bin 241 konut ile 2,4 artış) ortaya koymuştur. Bununla birlikte yılın birinci çeyreğinde geçen yılın tıpkı devrine kıyasla satışlarda 22,9 düşüş görülmüştür. Yabancılara yapılan konut satışları ise Mart’ta 4 bin 248’e yükselmiştir. Birinci el konut satışlarının toplamdan aldığı hisse 30-31 bandına kadar düşmüş, 2020 yılı yaz periyodu 60’a yaklaşan ipotekli satış oranı da 15-20 aralığına gerilemiştir. Bu çerçevede bilhassa birinci el konut satışlarına yönelik düşük faizli tüketici kredisi kampanyalarının hayata geçirilmesinin kesimin desteklenmesi açısından kıymetli olduğu belirtilmektedir. Daha uzun soluklu olarak ise konut segmentindeki canlanmanın pek çok bölümde canlandırıcı tesiri dikkate alınarak alternatif gayrimenkul finansman modelleri geliştirilmesi ve bilhassa dar gelirliler için konut hesabı uygulamasının aktif hale getirilmesi önerilmektedir. Ulaşılabilir konut arzının önünde yüksek olan arsa fiyatlarının da pürüz teşkil ettiği kıymetlendirilmektedir.

YURTDIŞINDA ÜÇ AYDA 3,1 MİLYAR DOLARLIK PROJE ÜSTLENİLDİ: Ticaret Bakanlığı datalarına nazaran; 2021 yılı Ocak-Mart periyodunda dal, yurtdışında 3,1 milyar ABD Doları fiyatında 52 proje üstlenmiştir. Böylece yurtdışı müteahhitlik hizmetlerinde bugüne kadar üstlenilen proje meblağı 424,5 milyar ABD Doları’na ve proje sayısı da 10 bin 725 ’e yükselmiştir. 2020 yılının birebir devrinde 2 milyar ABD Doları meblağında 50 proje üstlenen Türk müteahhitlerinin bu yıla katma bedeli daha yüksek işlerle başladığı da dikkat çekmiştir. Geçen yıl birinci üç ayda projelerde 41,7 milyon ABD Doları olan ortalama bedel, bu yılın birebir devrinde 59,7 milyon ABD Doları’na yükselmiştir.

FİNANSMAN İÇİN İŞBİRLİKLERİ YAPILIYOR: Global pazarda artan muhtaçlık kapsamında finansman temini gayesiyle TMB olarak, Türk Eximbank, bankacılık kesimi, milletlerarası kurum ve kuruluşlarla yakın işbirliği içinde bulunulmaktadır. Ayrıyeten Afrika Kalkınma Bankası (AfKB), Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Asya Kalkınma Bankası ve İslam Kalkınma Bankası üzere çok taraflı kalkınma bankaları ve ihracat kredi kuruluşları ile alakaları geliştirmek üzere çalışılmaktadır. Üçüncü ülkelerde işbirliğine yönelik olarak da bilhassa Japonya ve Güney Kore firmaları ile temaslar sürdürülmektedir.

YENİ PROJELER TÜRK MÜTEAHHİTLERİN RADARINDA: Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri kapsamında bir taraftan Avrasya ve Orta Doğu’da faal olunan klasik pazarlar, öteki taraftan da başta Sahra-altı Afrika olmak üzere Afrika, Uzak Doğu ve Latin Amerika ülkeleri yakından takip edilmektedir. Önümüzdeki periyotta Ortadoğu ve Afrika bölgelerinde 5,4 trilyon ABD Doları büyüklüğünde yeni projenin hayata geçirilmesi beklentisi kesimin güçlü olduğu bu coğrafyada izlenecek hassas ve proaktif yaklaşımları daha da kıymetli hale getirmiştir.

YURTDIŞINDA TÜRK İŞGÜCÜNÜ ARTIRMAK İÇİN ÇALIŞMA BAŞLATILDI: Bölümün yurtdışı projelerinde istihdam edilen ve sayısı yaklaşık 35 bin olarak tabir edilen Türk işgücü sayısının salgının akabinde yaklaşık 100 bine çıkarılması öncelikli amaçlardan biri olarak belirlenmiştir. Türk işgücü istihdamını teşvik emeliyle, yurtdışı müteahhitlik projelerinde istihdam edilen Türk vatandaşlarının yurtdışında elde ettikleri fiyat gelirlerinin vergiden istisna tutulması önerisi kapsamında TMB ile Gelir Yönetimi Başkanlığı bünyesinde çalışma başlatılmıştır. İşçi-işveren uyuşmazlıkları konusunda yaşanan problemlere tahlil getirmek üzere bir yasal düzenlemeye de muhtaçlık bulunmaktadır.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*